درآمدی که شخص حقیقی از طریق اشتغال به مشاغل یا به عناوین دیگر غیر از موارد مذکور در سایر فصل های این قانون در ایران تحصیل کند پس از کسر کسور معافیت های مقرر در این قانون مشمول مالیات بر درآمد مشاغل می باشد.
تبصره: درآمد شرکتهای مدنی (اعم از اختیاری و قهری) و همچنین درآمد های ناشی از فعالیت های مضاربه در صورتیکه عامل (مضارب) یا صاحب سرمایه شخص حقیقی باشد تابع مقررات این فصل می باشد.
[button title=”نرم افزار حسابداری” link=”https://www.malek-co.com/” color=”blue”]
رسيدگي و نحوه تعيين درآمد مشمول ماليات مشاغل
نحوه تعيين درآمد مشمول ماليات
الف – با قبولي دفاتر و يا قبولي درآمد مشمول ماليات مندرج در اظهارنامه .
(ساير درآمدها + فروش كالا و خدمات) = (استهلاك + هزينه ها) – درآمد مشمول ماليات
ب – از طريق علي الرأس در صورت عدم رعايت موارد زير ، درآمد صاحبان مشاغل به صورت علي رأس تشخيص خواهد شد.
ب-1- درصورتي كه تا موعد مقرر ترازنامه و حساب سود و زيان و يا حساب درآمد و هزينه و حساب سود و زيان، حسب مورد تسليم نشده باشد.
ب – 2- درصورتي كه مؤدي به درخواست كتبي اداره امور مالياتي مربوط از ارائه دفاتر و يا مدارك حساب در محل كار خود خودداري نمايد.
ب – 3- درصورتي كه دفاتر و اسناد و مدارك ابرازي براي محاسبه درآمد مشمول ماليات به نظر اداره امور مالياتي غيرقابل رسيدگي تشخيص شود و يا به علت عدم رعايت موازين قانوني و آئين نامه مربوط مورد قبول واقع شود.
این مقاله را نیز بخوانید: رنج قیمت نرم افزارهای حضور و غیاب
تكليف مؤديان
صاحبان مشاغلی كه مكلفند اسناد و مدارك مثبته براي تشخيص درآمد مشمول ماليات خود را نگاهداري كنند به سه گروه به شرح ذيل تقسيم مي شوند:
صاحبان مشاغل موضوع بند ( الف ) ماده 95 اين قانون عبارتند از :
1- دارندگان كارت بازرگاني وكليه واردكنندگان وصادركنندگان .
2- صاحبان كارخـانه ها و واحـدهاي تـوليدي كه براي آنـها جواز تـاسيس و پروانه بهره برداري از وزارت خانه ذيربط صادر شده يا
مي شود .
3- بهره برداري معـادن
4- صاحبان موسـسات حسابرسي ، حسابداري و دفترداري خدمات مالي وارائه دهندگان خدمـات مديريتي ، مشـاوره اي انفورماتيك، رايانه اي اعم از سخت افزاري ونرم افزاري وطراحي سيستم .
5- صـاحبـان مراكـز آموزشـي و پرورشـي ، آموزشگاهـهاي آزاد مـدارس غيـر انتفـاعي ، دانشـگاهها و مراكز آمـوزشي عـالي .
6- صاحبان بيمارستانها – زايشگاه ها ، آسايشگاه ها ، درمانگاه ها و خانه هاي سالمندان .
7- صاحبـان متلها وهتلهاي سه ستـاره و بالاتر .
8- بنكداران ، عمده فروشها ، فروشگاههاي بزرگ ، واسطه هاي مالي ، نمايندگان توزيع كالاهاي داخلي و وارداتي وصاحبان انبـارها .
9- نمايندگان موسسه هاي تـجاري و صنعتي ، اعم از داخلي و خارجي .
10-صـاحبان موسـسات حـمل ونقل موتوري، زميني، دريايي و هوايي اعم از مسافري يـا بـاربـري .
11- صاحبان موسسات مهندسـي و مهندسـي مشاور .
12- صاحبان موسسات تبليغـاتي وبازاريابي .
مشاغل بند ب – صاحبان مشاغل موضوع بند ( ب ) ماده 95 اين قانون عبارتند از :
1- صاحبان كارگاه هاي صنعتي .
2- صـاحبـان مشاغـل ساختمـاني ، تـاسيـسات فنـي و صنعتـي ، نقشه كشـي نقشه برداري ، محاسبات فني ونظارت .
3- چاپخانه داران ، ليتوگرافها ، صحافها ، ارائه دهندگان خدمات چاپ و گرافيستها .
4- صاحبان مراكز ارتباطات رايانه اي .
5- وكلا ، كارشناسان ، مترجمان رسـمي دادگستري ، مشـاوران حقـوقي ، حسابداران رسـمي و اعضاي سازمانهاي نظام مهندسي .
6- مـحققان ، پژوهشگران و كارشنـاسان آزاد كه به تـهيه و ارائـه طرحهاي تحقيقاتي اشتغـال دارند .
7- دلالان ، حق العمل كاران وكارگزاران .
8- صاحبان مراكز فرهنگي – هنري ، فرهنگسراها ، كانونهاي حرفه اي و انجمنهاي صنفي و تخصصي .
9- صاحبان سينمـاها ، تـماشا خانه ها و مكانهاي تفـريحي و ورزشـي .
10- صاحبان مشاغل فيلمبـرداري ، دوبلاژ ، مونتاژ وساير خدمات سينمايي .
11- پزشكان و دندانپزشكاني كه داراي مطب هستند و دامپزشكاني كه به حرفه دامپزشكي اشتغال دارند .
12- صـاحبـان آزمايشگاههـا ، راديولـوژي ها ، فيزيوتراپـي ها ، سـونوگرافيهـا ، الكتروآنسفالوگرافيها ، سيتي اسكنها ، سالنهاي زيبايي وديگر ارائه دهندگان خدمات بهداشتي طبي و غير طبي .
13- صاحبان ميهمانسراها ، ميهمان پذيرها ومسافرخانه ها .
14- صاحبان تالارهاي پذيرايي ، رستورانـها ، تهيه كنندگان غذاهاي آماده، ارائه دهندگان خدمات پذيرايي و كرايه دهندگان ظرف .
15- صاحبان دفـاتر اسنـاد رسـمي .
16- صاحبان تعميرگاههاي مجاز و اتوسرويسها .
17- صاحبان نمايشگاهها و فروشگاههاي اتومبيل وبنگاه هاي معاملات املاك و آژانسهاي كرايه اتومبيل .
18- سازندگان و فروشندگان طلا و جواهر .
19- عاملان فروش و فروشندگان آهن آلات .
مشاغل بند ج –صاحبان مشاغلي كه مشمول مقررات بندهاي (الف) و (ب) فوق نيستند و مكلفند صورت خلاصه وضعيت درآمد و هزينه خود را طبق نمونه هاي تعيين شده از طرف سازمان امور مالياتي نگاهداري كنند.
این مقاله را نیز بخوانید: دستورالعمل اجرائی موضوع ماده ۱۶۹مکرر قانون مالیاتهای مستقیم
مشمولان ماليات بر درآمد مشاغل اين ماده كه در محل شغل خود داراي فعاليتهاي شغلي ديگر موضوع اين فصل مي باشند مكلفند براي كليه فعـاليتهاي شغلي خود طبق مقررات اين قانون عمـل كننـد .
صاحبان مشاغل مكلف اند اظهارنامه مالياتي مربوط به فعاليتهاي شغلي هر سال خود را تا آخر تيرماه سال بعد به اداره امور مالياتي محل شغل خود تسليم و ماليات متعلق را به نرخ ماده 131 پرداخت نمايند.
اظهارنامه مالياتي صاحبان مشاغل شامل ترازنامه و حساب سود و زيان با حساب درآمد و هزينه يا خلاصه وضعيت درآمد و هزينه حسب مورد خواهد بود.
صاحبان مشاغل مكلفند ظرف مدت چهارماه از تاريخ شروع فعاليت مراتب را كتبا به اداره امور مالياتي محل اعلام نمايند.
نرخ ماليات بر درآمد اشخاص حقيقي موضوع ماده 131
تا ميزان 30.000.000 ريال درآمد مشمول ماليات سالانه به نرخ 15%
تا ميزان 100.000.000 ريال نسبت به مازاد 30.000.0000 به نرخ 20%
تا ميزان 250.000.000 ريال نسبت به مازاد 100.000.000 به نرخ 25%
تا ميزان 1.000.000.000 ريال نسبت به مازاد 250.000.000 به نرخ 30%
نسبت به مازاد يك ميليارد ريال به نرخ 35%
تبصره 2 ماده 186
به سازمان امور مالیاتی کشور اجازه داده می شود مبلغی معادل یک در هزار درآمد مشمول مالیات قعطی شده صاحبان درآمد مشاغل را وصول و در حساب مخصوص در خزانه نگهداری نموده تا در حدود اعتبارات مصوب بودجه سالیانه به تشکل های صنفی و مجامع حرفه ای که در امر تشخیص و وصول مالیات همکاری می نمایند (مثل ممیز مالیاتی- کم کم دارم می فهمم چرا ممیزم دوست داره من زیادتر مالیات بدم!!)
معافيت مالياتي و هزينه هاي قابل قبول
معافيت مالياتي
درآمد سالانه مشمول مالياتي صاحبان مشاغل كه اظهارنامه مالياتي خود را در موعد مقرر تسليم كرده اند تا ميزان معافيت موضوع ماده 84
( 333/333/8 ريال برای سال 1392 ) از پرداخت ماليات معاف و مازاد آن به نرخ ماده 131 مشمول ماليات خواهد بود.
شرط تسلیم اظهارنامه برای استفاده از معافیت فوق نسبت به عملکرد سال 1382 به بعد جاری است.
تبصره: در مشارکت های مدنی اعم از اختیاری و قهری شرکا حداکثر از دو معافیت استفاده خواهند کرد و مبلغ معافیت به طور مساوی بین آنان تقسیم و باقی مانده سهم هر شریک جداگانه مشمول مالیات خواهد بود.
شرکایی که با هم رابطه زوجیت دارند از لحاظ استفاده از معافیت در حکم یک شریک تلقی و معافیت مقرر به زوج اعطا می گردد. در صورت فوت احدی از شرکا وراث وی به عنوان قادم مقام قانونی از معافیت های مالیاتی سهم متوفی در مشارکت به شرح فوق استفاده نموده و این معافیت به طور مساوی بین آنان تقسیم و از درآمد سهم هر کدام کسر خواهد شد.
این مقاله را نیز بخوانید: مزایای نرم افزار حسابداری تحت وب
هزينه هاي قابل قبول
طبق ماده 137 ق.م.م هزينه درماني پرداختي هر مؤدي بابت معالجه خود يا همسر و اولاد و پدر و مادر و برادر و خواهر تحت تكفل در يك سال مالياتي و با رعايت شرايط مندرج در ماده 137 قانون مالياتهاي مستقيم از درآمد مشمول ماليات مؤدي كسر مي گردد.
طبق ماده ق.م.م 172 صد درصد وجوهی که به حساب های تعیین شده از طرف دولت به منظور بازساری یا کمک یا نظایر آن به صورت بلاعوض پرداخت می شود و همچنین وجوه پرداختی یا تخصیصی و کمک های غیر نقدی بلا عوض اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی جهت تعمیر ، تجهیز، احداث یا تکمیل مدارس، دانشگاهها، مراکز آموزش عالی و مراکز بهداشتی و درمانی یا اردوگاههای تربیتی و آسایشگاهها و مراکز بهزیستی و کتابخانه طبق ضوابطی که وزارتخانه های آموزش و پرورش، درمان و اموزش پزشکی و امور اقتصادی و دارایی تعیین می شود از درآمد مشمول مالیات عملکرد سال پرداخت منبعی که مودی انتخاب خواهد نمود قابل کسر می باشد.
مراجع حل اختلاف
در مواردي كه برگ تشخيص ماليات صادر و به مودي ابلاغ مي شود، چنانچه مؤدي نسبت به آن معترض باشد مي تواند ظرف سي روز از تاريخ ابلاغ شخصا يا بوسيله وكيل تام الاختيار خود به اداره امور مالياتي مراجعه و با ارائه دلايل و اسناد و مدارك كتبا تقاضاي رسيدگي مجدد نمايد. در صورتي كه دلايل و اسناد و مدارك ابزاري در تعديل درآمد مورد توافق رئيس امور مالياتي و مؤدي قرار گيرد درآمد مشمول ماليات تعيين شده قطعي مي گردد.
هرگاه دلايل و اسناد و مدارك ابزاري در رد يا تعديل درآمد مندرج در برگ تشخيص موثر واقع نگردد پرونده به هيأت حل اختلاف مالياتي ارجاع خواهد گرديد و رأي هيأت با اكثريت آراء قطعي و لازم الاجرا است.
مؤدي ظرف يكماه از تاريخ ابلاغ رأي قطعي هيأت حل اختلاف مالياتي مي تواند به استناد عدم رعايت قوانين و مقررات موضوعه يا نقص رسيدگي، با اعلام دلايل كافي به شوراي عالي مالياتي شكايت و نقص رأي و تجديد رسيدگي را درخواست كند.
تشويقات و جرائم مالياتي
تشويقات
اشخاص حقيقي موضوع بندهاي الف و ب در صورتي كه سه سال متوالي ترازنامه و حساب سود و زيان و دفاتر آنان مورد قبول قرارگرفته باشد و ماليات هر سال را در سال تسليم اظهارنامه بدون مراجعه به هيأت حل اختلاف پرداخت كرده باشند پنج درصد ماليات بعنوان جايزه خوش حسابي تعلق گرفته و همچنين جايزه پرداخت قبل از موعد به ازاي هر ماه 1% يك درصد ماليات خواهد بود.
جرائم مالياتي
پرداخت ماليات پس از سررسيد مقرر موجب تعلق جريمه اي معادل 5/2% ماليات به ازاي هر ماه خواهد بود.
جريمه عدم تسليم اظهارنامه مشمولين بندهاي الف و ب ماده 95 معادل 40% ماليات بوده و مشمول بخشودگي نمي گردد و جريمه عدم تسليم ترازنامه و حساب سود و زيان يا عدم ارائه دفاتر 20% ماليات براي هر يك از موارد مذكور خواهد بود.
جريمه عدم تسليم اظهارنامه براي مشمولين بند ج 10% ماليات خواهد بود.
چنانچه صاحبان مشاغل ظرف مدت چهارماه شروع فعاليت خود را به اداره امور ماليات اعلام ننمايند مشمول جريمه اي معادل 10% مالياتي قطعي و از كليه تسهيلات و معافيت هاي مالياتي از تاريخ شناسايي توسط اداره امور مالياتي محروم خواهند گرديد.
سازمان امور مالياتي مي تواند از خروج بدهكاران مالياتي كه بدهي قطعي شده آنها از ده ميليون ريال بيشتر است از كشور جلوگيري نمايد.
این مقاله را نیز بخوانید: نرم افزار حقوق و دستمزد کشتارگاهی
مفاد قانون مالیاتهای مستقیم در مورد مالیات بر درآمد مشاغل
ماده 93 : درآمدي كه شخص حقيقي از طريق اشتغال به مشاغل يا به عناوين ديگر غير از موارد مذكور در ساير فصل هاي اين قانون در ايران تحصيل كند پس از كسر معافيت هاي مقرر در اين قانون مشمول ماليات بردرآمد مشاغل مي باشد .
ماده 94 : درآمد مشمول ماليات موديان موضوع اين فصل عبارت است از كل فروش كالا و خدمات به اضافه ساير درآمدهاي آنان كه مشمول ماليات فصول ديگر شناخته نشده پس از كسر هزينه ها و استهلاكات مربوط طبق مقررات فصل هزينه هاي قابل قبول و استهلاكات .
ماده 95 : صاحبان مشاغل موضوع اين فصل مكلف اند اسناد و مدارك مثبته كافي براي تشخيص درآمد مشمول ماليات خود نگاهداري كنند . صاحبان مشاغل از لحاظ تشخيص درآمد مشمول ماليات به گروه هاي زير تقسيم مي شوند :
الف : صاحبان مشاغلي كه به موجب اين قانون مكلف به ثبت فعاليت هاي شغلي خود در دفاتر روزنامه و كل موضوع قانون تجارت هستند و بايد دفاتر و اسناد و مدارك مربوط را با رعايت اصول و موازين و استانداردهاي پذيرفته شده حسابداري نگاهداري كنند .
ب : صاحبان مشاغلي كه بر حسب اين قانون مكلف به ثبت فعاليت هاي شغلي خود در دفاتر درآمد و هزينه مي باشند . نمونه هاي دفاتر مذكور توسط سازمان امور مالياتي كشور تهيه مي گردد و در دسترس قرار مي گيرد .
ج : صاحبان مشاغلي كه مشمول مقررات بندهاي (الف) و (ب) فوق نيستند مكلف اند صورت خلاصه وضعيت درآمد و هزينه خود را طبق ضوابط و نمونه هاي تعيين شده از طرف سازمان امور مالياتي كشور نگاهداري كنند .
تبصره 1 – سازمان امور مالياتي كشور در صورت تشخيص ضرورت تا پايان دي ماه هر سال فهرست مشاغل افزوده شده به بندهاي (الف) و (ب) ماده (96) و مشمول از آغاز سال بعد را تهيه و از طريق تشكل هاي صنفي و درج آگهي در روزنامه رسمي و يكي از روزنامه هاي كثيرالانتشار به موديان اعلام مي دارد .
تبصره 2 – آيين نامه مربوط به روش هاي نگهداري دفاتر و اسناد و مدارك و نحوه ثبت وقايع مالي و چگونگي تنظيم صورت هاي مالي نهايي براساس نوع فعاليت و همچنين رعايت اصول و موازين و استانداردهاي پذيرفته شده حسابداري توسط سازمان امور مالياتي كشور با كسب نظر از جامعه حسابداران رسمي تهيه و به تصويب وزير امور اقتصادي و دارايي خواهد رسيد .
تكاليف موديان
صاحبان مشاغل مكلفند اظهارنامه مالياتي عملكرد سال 81 مربوط به فعاليتهاي شغلي خود را در يك سال مالياتي براي هر واحد شغلي يا براي هر محل جداگانه طبق نمونه اي كه بوسيله سازمان امـور مالياتي كشور تهيه خواهد شد، تنظيم و تا آخر تيـر مـاه سـال بعد به اداره امور مـالياتي مـحل شغل خود تسليم و مـاليات متعلق را به نرخ مذكور در ماده131 اين قـانون پرداخت نـمايند .
شرط تسليم اظهارنامه براي استفـاده از معافيت فـوق نسبت به عملكرد سال 1382به بعد جـاری است .
رسيدگي به دفـاتر و اسنـاد و مدارك مودياني كه مكلف به نگهداري دفتر هستند با توجه به ماده 97 ق . م . م و مقررات مربوطه خواهد بود .
تبصره 2 ماده 226: به مودیان مالیاتی اجازه داده می شود در صورتیکه به نحوی از انحاء در اظهارنامه یا ترازنامه یا حساب سود و زیان تسلیمی از نظر محاسبه اشتباهی شده باشد با ارائه مدارک لازم ظرف یک ماه از تاریخ انقضاء مهلت تسلیم اظهارنامه نسبت به رفع اشتباه اقدام و اظهارنامه یا ترازنامه یا حساب سود و زیان اصلاحی را حسب مورد تسلیم نماید و در هر حال تاریخ تسلیم اظهارنامه مودی، تاریخ تسلیم اظهارنامه اول می باشد.
[button title=”تنظیم اظهارنامه مالیاتی” link=”https://www.malek-co.com/tax-returns” color=”orange”]