مالیات بر درآمد مشاغل

درآمدی که شخص حقیقی از طریق اشتغال به مشاغل یا به عناوین دیگر غیر از موارد مذکور در سایر فصل های این قانون در ایران تحصیل کند پس از کسر کسور معافیت های مقرر در این قانون مشمول مالیات بر درآمد مشاغل می‌باشد.

تبصره: درآمد شرکت های مدنی ( اعم از اختیاری و قهری ) و همچنین درآمد های ناشی از فعالیت های مضاربه در صورتی که عامل ( مضارب ) یا صاحب سرمایه شخص حقیقی باشد تابع مقررات این فصل می‌باشد.

 

 

رسيدگي و نحوه تعيين درآمد مشمول ماليات مشاغل

نحوه تعيين درآمد مشمول ماليات

• با قبولي دفاتر و يا قبولي درآمد مشمول ماليات مندرج در اظهارنامه.

( ساير درآمدها + فروش كالا و خدمات ) = ( استهلاك + هزينه ها ) – درآمد مشمول ماليات

• از طريق علي الرأس در صورت عدم رعايت موارد زير، درآمد صاحبان مشاغل به صورت علي رأس تشخيص خواهد شد.

1. درصورتي كه تا موعد مقرر تراز نامه و حساب سود و زيان و يا حساب درآمد و هزينه و حساب سود و زيان، حسب مورد تسليم نشده باشد.
2. درصورتي كه مؤدي به درخواست كتبي اداره امور مالياتي مربوط از ارائه دفاتر و يا مدارك حساب در محل كار خود خودداري نمايد.
3. درصورتي كه دفاتر و اسناد و مدارك ابرازي براي محاسبه درآمد مشمول ماليات به نظر اداره امور مالياتي غيرقابل رسيدگي تشخيص شود و يا به علت عدم رعايت موازين قانوني و آئين نامه مربوط مورد قبول واقع شود.

این مقاله را نیز بخوانید: رنج قیمت نرم افزارهای حضور و غیاب

تكليف مؤديان

صاحبان مشاغلی كه مكلفند اسناد و مدارك مثبته براي تشخيص درآمد مشمول ماليات خود را نگهداري كنند به سه گروه به شرح ذيل تقسيم مي‌شوند:

صاحبان مشاغل موضوع بند ( الف ) ماده 95 اين قانون عبارتند از:

1. دارندگان كارت بازرگاني و كليه واردكنندگان و صادركنندگان
2. صاحبان كارخـانه ها و واحـدهاي تـوليدي كه براي آنـها جواز تـاسيس و پروانه بهره برداري از وزارت خانه ذيربط صادر شده يا
   مي‌شود.
3. بهره برداري معـادن
4. صاحبان موسـسات حسابرسي، حسابداري و دفترداري خدمات مالي وارائه دهندگان خدمـات مديريتي، مشـاوره اي انفورماتيك، رايانه اي اعم از سخت افزاري و نرم افزاري و طراحي سيستم
5. صـاحبـان مراكـز آموزشـي و پرورشـي، آموزشگاه ـهاي آزاد مـدارس غيـر انتفـاعي، دانشـگاه ها و مراكز آمـوزشي عـالي
6. صاحبان بيمارستان ها، زايشگاه ها، آسايشگاه ها، درمانگاه ها و خانه هاي سالمندان
7. صاحبـان متل ها و هتل هاي سه ستـاره و بالاتر
8. بانكداران، عمده فروش ها، فروشگاه هاي بزرگ، واسطه هاي مالي، نمايندگان توزيع كالاهاي داخلي و وارداتي و صاحبان انبـارها
9. نمايندگان موسسه هاي تـجاري و صنعتي، اعم از داخلي و خارجي
10. صـاحبان موسـسات حـمل و نقل موتوري، زميني، دريايي و هوايي اعم از مسافري يـا بـاربـري
11. صاحبان موسسات مهندسـي و مهندسـي مشاور
12. صاحبان موسسات تبليغـاتي و بازاريابي

مشاغل بند ب: صاحبان مشاغل موضوع بند ( ب ) ماده 95 اين قانون عبارتند از:

1. صاحبان كارگاه هاي صنعتي
2. صـاحبـان مشاغـل ساختمـاني، تـاسيـسات فنـي و صنعتـي، نقشه كشـي و نقشه برداري، محاسبات فني ونظارت
3. چاپخانه داران، ليتوگراف ها، صحاف ها، ارائه دهندگان خدمات چاپ و گرافيست ها
4. صاحبان مراكز ارتباطات رايانه اي
5. وكلا، كارشناسان، مترجمان رسـمي دادگستري، مشـاوران حقـوقي، حسابداران رسـمي و اعضاي سازمان هاي نظام مهندسي
6. مـحققان، پژوهشگران و كارشنـاسان آزاد كه به تـهيه و ارائـه طرح هاي تحقيقاتي اشتغـال دارند.
7. دلالان، حق العمل كاران وكارگزاران
8. صاحبان مراكز فرهنگي و هنري، فرهنگ سراها، كانون هاي حرفه اي و انجمن هاي صنفي و تخصصي
9. صاحبان سينمـا ها، تـماشاخانه ها و مكان هاي تفـريحي و ورزشـي
10. صاحبان مشاغل فيلمبـرداري، دوبلاژ، مونتاژ و ساير خدمات سينمايي
11. پزشكان و دندانپزشكاني كه داراي مطب هستند و دامپزشكاني كه به حرفه دامپزشكي اشتغال دارند.
12. صـاحبـان آزمايشگاه هـا، راديولـوژي ها، فيزيوتراپـي ها، سـونوگرافي هـا، الكتروآنسفالوگرافي ها، سيتي اسكن ها، سالن هاي زيبايي و ديگر ارائه دهندگان خدمات بهداشتي طبي و غير طبي
13. صاحبان ميهمان سراها، ميهمان پذيرها و مسافرخانه ها
14. صاحبان تالارهاي پذيرايي، رستوران ها، تهيه كنندگان غذاهاي آماده، ارائه دهندگان خدمات پذيرايي و كرايه دهندگان ظرف
15. صاحبان دفـاتر اسنـاد رسـمي
16. صاحبان تعميرگاه هاي مجاز و اتوسرويس ها
17. صاحبان نمايشگاه ها و فروشگاه هاي اتومبيل و بنگاه هاي معاملات املاك و آژانس هاي كرايه اتومبيل
18. سازندگان و فروشندگان طلا و جواهر
19. عاملان فروش و فروشندگان آهن آلات

 

مشاغل بند ج: صاحبان مشاغلي كه مشمول مقررات بندهاي (الف) و (ب) فوق نيستند و مكلفند صورت خلاصه وضعيت درآمد و هزينه خود را طبق نمونه هاي تعيين شده از طرف سازمان امور مالياتي نگهداري كنند.

 

این مقاله را نیز بخوانید: دستورالعمل اجرائی موضوع ماده ۱۶۹مکرر قانون مالیات های مستقیم

 

مشمولان ماليات بر درآمد مشاغل اين ماده كه در محل شغل خود داراي فعاليت هاي شغلي ديگر موضوع اين فصل مي‌باشند مكلفند براي كليه فعـاليت هاي شغلي خود طبق مقررات اين قانون عمـل كننـد .

صاحبان مشاغل مكلف اند اظهارنامه مالياتي مربوط به فعاليت هاي شغلي هر سال خود را تا آخر تيرماه سال بعد به اداره امور مالياتي محل شغل خود تسليم و ماليات متعلق را به نرخ ماده 131 پرداخت نمايند.

اظهارنامه مالياتي صاحبان مشاغل شامل ترازنامه و حساب سود و زيان با حساب درآمد و هزينه يا خلاصه وضعيت درآمد و هزينه حسب مورد خواهد بود.

صاحبان مشاغل مكلفند ظرف مدت چهارماه از تاريخ شروع فعاليت  مراتب را كتبا به اداره امور مالياتي محل اعلام نمايند.

نرخ ماليات بر درآمد اشخاص حقيقي موضوع ماده 131

تا ميزان 30.000.000 ريال درآمد مشمول ماليات سالانه به نرخ 15%

تا ميزان 100.000.000 ريال نسبت به مازاد 30.000.0000 به نرخ 20%

تا ميزان 250.000.000 ريال نسبت به مازاد 100.000.000 به نرخ 25%

تا ميزان 1.000.000.000 ريال نسبت به مازاد 250.000.000 به نرخ 30%

نسبت به مازاد يك ميليارد ريال  به نرخ 35%

تبصره 2 ماده 186

به سازمان امور مالیاتی کشور اجازه داده می‌شود مبلغی معادل یک در هزار درآمد مشمول مالیات قعطی شده صاحبان درآمد مشاغل را وصول و در حساب مخصوص در خزانه نگهداری نموده تا در حدود اعتبارات مصوب بودجه سالیانه به تشکل های صنفی و مجامع حرفه ای که در امر تشخیص و وصول مالیات همکاری می‌نمایند ( مثل ممیز مالیاتی )

معافيت مالياتي و هزينه هاي قابل قبول

معافيت مالياتي

درآمد سالانه مشمول مالياتي صاحبان مشاغل كه اظهارنامه مالياتي خود را در موعد مقرر تسليم كرده اند تا ميزان معافيت موضوع ماده 84

( 333/333/8  ريال برای سال 1392 )  از پرداخت ماليات معاف و مازاد آن به نرخ ماده 131 مشمول ماليات خواهد بود.

شرط تسلیم اظهارنامه برای استفاده از معافیت فوق نسبت به عملکرد سال 1382 به بعد جاری است.

تبصره: در مشارکت های مدنی اعم از اختیاری و قهری شرکا حداکثر از دو معافیت استفاده خواهند کرد و مبلغ معافیت به طور مساوی بین آنان تقسیم و باقی مانده سهم هر شریک جداگانه مشمول مالیات خواهد بود.

شرکایی که با هم رابطه زوجیت دارند از لحاظ استفاده از معافیت در حکم یک شریک تلقی و معافیت مقرر به زوج اعطا می‌گردد. در صورت فوت احدی از شرکا وراث وی به عنوان قادم مقام قانونی از معافیت های مالیاتی سهم متوفی در مشارکت به شرح فوق استفاده نموده و این معافیت به طور مساوی بین آنان تقسیم و از درآمد سهم هر کدام کسر خواهد شد.

 

این مقاله را نیز بخوانید: مزایای نرم افزار حسابداری تحت وب

 

هزينه هاي قابل قبول

طبق ماده 137 ق.م.م هزينه درماني پرداختي هر مؤدي بابت معالجه خود يا همسر و اولاد و پدر و مادر و برادر و خواهر تحت تكفل در يك سال مالياتي و با رعايت شرايط مندرج در ماده 137 قانون ماليات هاي مستقيم از درآمد مشمول ماليات مؤدي كسر مي‌گردد.

طبق ماده  ق.م.م 172  صد درصد وجوهی که به حساب های تعیین شده از طرف دولت به منظور بازساری یا کمک یا نظایر آن به صورت بلاعوض پرداخت می‌شود و همچنین وجوه پرداختی یا تخصیصی و کمک های غیر نقدی بلا عوض اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی جهت تعمیر، تجهیز، احداث یا تکمیل مدارس، دانشگاه ها، مراکز آموزش عالی و مراکز بهداشتی و درمانی یا اردوگاه های تربیتی و آسایشگاه ها و مراکز بهزیستی و کتابخانه طبق ضوابطی که وزارتخانه های آموزش و پرورش، درمان و اموزش پزشکی و امور اقتصادی و دارایی تعیین می‌شود از درآمد مشمول مالیات عملکرد سال پرداخت منبعی که مودی انتخاب خواهد نمود قابل کسر می‌باشد.

مراجع حل اختلاف

در مواردي كه برگ تشخيص ماليات صادر و به مودي ابلاغ مي‌شود، چنانچه مؤدي نسبت به آن معترض باشد مي‌تواند ظرف سي روز از تاريخ ابلاغ شخصا يا بوسيله وكيل تام الاختيار خود به اداره امور مالياتي مراجعه و با ارائه دلايل و اسناد و مدارك كتبا تقاضاي رسيدگي مجدد نمايد. در صورتي كه دلايل و اسناد و مدارك ابزاري در تعديل درآمد مورد توافق رئيس امور مالياتي و مؤدي قرار گيرد درآمد مشمول ماليات تعيين شده قطعي مي‌گردد.

هرگاه دلايل و اسناد و مدارك ابزاري در رد يا تعديل درآمد مندرج در برگ تشخيص موثر واقع نگردد پرونده به هيأت حل اختلاف مالياتي ارجاع خواهد گرديد و رأي هيأت با اكثريت آراء قطعي و لازم الاجرا است.

مؤدي ظرف يكماه از تاريخ ابلاغ رأي قطعي هيأت حل اختلاف مالياتي مي‌تواند به استناد عدم رعايت قوانين و مقررات موضوعه يا نقص رسيدگي، با اعلام دلايل كافي به شوراي عالي مالياتي شكايت و نقص رأي و تجديد رسيدگي را درخواست كند.

تشويقات و جرائم مالياتي

تشويقات

اشخاص حقيقي موضوع بندهاي الف و ب در صورتي كه سه سال متوالي ترازنامه و حساب سود و زيان و دفاتر آنان مورد قبول قرارگرفته باشد و ماليات هر سال را در سال تسليم اظهارنامه بدون مراجعه به هيأت حل اختلاف پرداخت كرده باشند پنج درصد ماليات بعنوان جايزه خوش حسابي تعلق گرفته و همچنين جايزه پرداخت قبل از موعد به ازاي هر ماه 1% يك درصد ماليات خواهد بود.

جرائم مالياتي

پرداخت ماليات پس از سررسيد مقرر موجب تعلق جريمه اي معادل 5/2% ماليات به ازاي هر ماه خواهد بود.

جريمه عدم تسليم اظهارنامه مشمولين بندهاي الف و ب ماده 95 معادل 40% ماليات بوده و مشمول بخشودگي نمي‌گردد و جريمه عدم تسليم ترازنامه و حساب سود و زيان يا عدم ارائه دفاتر 20% ماليات براي هر يك از موارد مذكور خواهد بود.

جريمه عدم تسليم اظهارنامه براي مشمولين بند ج 10% ماليات خواهد بود.

چنانچه صاحبان مشاغل ظرف مدت چهارماه شروع فعاليت خود را به اداره امور ماليات اعلام ننمايند مشمول جريمه اي معادل 10% مالياتي قطعي و از كليه تسهيلات و معافيت هاي مالياتي از تاريخ شناسايي توسط اداره امور مالياتي محروم خواهند گرديد.

سازمان امور مالياتي مي تواند از خروج بدهكاران مالياتي كه بدهي قطعي شده آنها از ده ميليون ريال بيشتر است از كشور جلوگيري نمايد.

 

این مقاله را نیز بخوانید: نرم افزار حقوق و دستمزد کشتارگاهی

 

مفاد قانون مالیات های مستقیم در مورد مالیات بر درآمد مشاغل

ماده 93 : درآمدي كه شخص حقيقي از طريق اشتغال به مشاغل يا به عناوين ديگر غير از موارد مذكور در ساير فصل هاي اين قانون در ايران تحصيل كند پس از كسر معافيت هاي مقرر در اين قانون مشمول ماليات بردرآمد مشاغل مي‌باشد.

ماده 94 : درآمد مشمول ماليات موديان موضوع اين فصل عبارت است از كل فروش كالا و خدمات به اضافه ساير درآمد هاي آنان كه مشمول ماليات فصول ديگر شناخته نشده پس از كسر هزينه ها و استهلاكات مربوط طبق مقررات فصل هزينه هاي قابل قبول و استهلاكات.

ماده 95 : صاحبان مشاغل موضوع اين فصل مكلف اند اسناد و مدارك مثبته كافي براي تشخيص درآمد مشمول ماليات خود نگهداري كنند. صاحبان مشاغل از لحاظ تشخيص درآمد مشمول ماليات به گروه هاي زير تقسيم مي‌شوند:

الف : صاحبان مشاغلي كه به موجب اين قانون مكلف به ثبت فعاليت هاي شغلي خود در دفاتر روزنامه و كل موضوع قانون تجارت هستند و بايد دفاتر و اسناد و مدارك مربوط را با رعايت اصول و موازين و استانداردهاي پذيرفته شده حسابداري نگهداري كنند.

ب : صاحبان مشاغلي كه بر حسب اين قانون مكلف به ثبت فعاليت هاي شغلي خود در دفاتر درآمد و هزينه مي‌باشند. نمونه هاي دفاتر مذكور توسط سازمان امور مالياتي كشور تهيه مي‌گردد و در دسترس قرار مي‌گيرد.

ج : صاحبان مشاغلي كه مشمول مقررات بندهاي (الف) و (ب) فوق نيستند مكلف اند صورت خلاصه وضعيت درآمد و هزينه خود را طبق ضوابط و نمونه هاي تعيين شده از طرف سازمان امور مالياتي كشور نگهداري كنند.

تبصره 1: سازمان امور مالياتي كشور در صورت تشخيص ضرورت تا پايان دي ماه هر سال فهرست مشاغل افزوده شده به بندهاي (الف) و (ب) ماده (96) و مشمول از آغاز سال بعد را تهيه و از طريق تشكل هاي صنفي و درج آگهي در روزنامه رسمي و يكي از روزنامه هاي كثيرالانتشار به موديان اعلام مي‌دارد.

تبصره: آيين نامه مربوط به روش هاي نگهداري دفاتر و اسناد و مدارك و نحوه ثبت وقايع مالي و چگونگي تنظيم صورت هاي مالي نهايي براساس نوع فعاليت و همچنين رعايت اصول و موازين و استانداردهاي پذيرفته شده حسابداري توسط سازمان امور مالياتي كشور با كسب نظر از جامعه حسابداران رسمي تهيه و به تصويب وزير امور اقتصادي و دارايي خواهد رسيد .

تكاليف موديان

صاحبان مشاغل مكلفند اظهارنامه مالياتي عملكرد سال 81 مربوط به فعاليت هاي شغلي خود را در يك سال مالياتي براي هر واحد شغلي يا براي هر محل جداگانه طبق نمونه اي كه بوسيله سازمان امـور مالياتي كشور تهيه خواهد شد، تنظيم و تا آخر تيـر مـاه سـال بعد به اداره امور مـالياتي مـحل شغل خود تسليم و مـاليات متعلق را به نرخ مذكور در ماده131 اين قـانون پرداخت نـمايند.

شرط تسليم اظهارنامه براي استفـاده از معافيت فـوق نسبت به عملكرد سال 1382به بعد جـاری است.

رسيدگي به دفـاتر و اسنـاد و مدارك مودياني كه  مكلف به نگهداري دفتر هستند با توجه به ماده 97 ق . م . م و مقررات مربوطه خواهد بود.

تبصره 2 ماده 226:  به مودیان مالیاتی اجازه داده می‌شود در صورتی که به نحوی از انحاء در اظهارنامه یا ترازنامه یا حساب سود و زیان تسلیمی از نظر محاسبه اشتباهی شده باشد با ارائه مدارک لازم ظرف یک ماه از تاریخ انقضاء مهلت تسلیم اظهارنامه نسبت به رفع اشتباه اقدام و اظهارنامه یا ترازنامه یا حساب سود و زیان اصلاحی را حسب مورد تسلیم نماید و در هر حال تاریخ  تسلیم اظهارنامه مودی، تاریخ تسلیم اظهارنامه اول می‌باشد.